Słownik LPG

LPG - Liquefied Petroleum Gas (płynny gaz ropopochodny) to mieszanina propanu-butanu nazywana też autogazem (chyba najpopularniejszy termin w Polsce). Wytwarzany jest najczęściej w procesach krakingu katalitycznego oraz pirolizy olefinowej. Autogaz jest uznany w Unii Europejskiej za paliwo ekologiczne, a wymagania europejskie na LPG są zawarte w dokumencie normalizacyjnym CEN2 (Europejski Komitet Normalizacyjny), sygnowanym PN-EN 589:2004. Stosunek propanu do butanu w LPG jest zależny od pory roku, ze względu na konieczność zapewnienia odpowiedniej prężności. Tak naprawdę Norma Europejska przewiduje cztery rodzaje mieszaniny, a wybór odpowiedniej uwarunkowany jest wyłącznie strefą klimatyczną. W Polsce, zgodnie z tą normą, tylko na okres zimowy (czyli od 1 listopada do 31 marca), przewidziano mieszankę A o wyższej zawartości propanu.

Attuator - (regulator przepływu) jest elementem układu sterującego ilością gazu. Jego zadaniem jest regulowanie ilości gazu zasysanego przez mikser.

CNG - Compressed Natural Gas (sprężony gaz ziemny, metan) jest to paliwo - gaz ziemny w postaci sprężonej do ciśnienia 20-25 MPa. Służy do napędu pojazdów silnikowych zarówno z zapłonem iskrowym jak i z samoczynnym. Na świecie jeździ ponad 4 miliony samochodów zasilanych sprężonym gazem ziemnym. Funkcjonuje ponad 8000 stacji zasilanych tym paliwem.

Jednostką rozliczeniowa jest Nm3 - normalny metr sześcienny (oznaczająca ilość suchego gazu zawartą w objętości 1 m3 przy ciśnieniu 101,325kPa i temperaturze 0C°)

Wartość energetyczna 1 m3 w warunkach normalnych (Nm3) jest w przybliżeniu równa 1 litrowi benzyny. Masa 1 Nm3 gazu ziemnego wynosi w przybliżeniu 0,7 kg i jest uzależniona od składu gazu.

Elektrozawór - urządzenie elektromagnetyczne, które otwiera lub zamyka przepływ gazu. LPG trafia do elektrozaworu gazu w stanie ciekłym. Najpierw wpływa do komory odstojnikowej umieszczonej w dolnej części. Stąd przepływa przez filtr do górnej części, gdzie znajduje się tłoczek otwierający i zamykający przepływ gazu. Tłoczek zmienia swoje położenie (zamyka lub otwiera) w wyniku zmian napięcia na cewce elektrycznej, przy czym:
- zawór jest zamknięty, jeśli na cewce zaworu nie ma napięcia
- zawór jest otwarty i umożliwia przepływ gazu, gdy na cewce zaworu jest napięcie.

Na zaciskach cewki nie występuje napięcie, kiedy kluczyk zapłonu w samochodzie jest wyłączony lub przełącznik sterujący jest w pozycji “BENZYNA”. Wówczas tłoczek dociskany przez sprężynę zamyka dopływ gazu. Napięcie występuje przy pracującym silniku i przełączniku w pozycji “GAZ”. Pole elektromagnetyczne wytworzone wewnątrz cewki przemieszcza wtedy tłoczek pokonując siłę sprężyny co otwiera zawór. Gaz przedostaje się wówczas przez elektrozawór do reduktora-parownika.

Butla - zobacz pojęcie: “Zbiornik LPG”

LNG - Liquefied Natural Gas (skroplony gaz ziemny)

Metan, sprężony gaz ziemny - patrz “CNG”

NGV - NATURAL GAS for VEHICLES Symbol oznaczający pojazdy napędzane gazem ziemnym (od angielskiego terminu - gaz ziemny dla pojazdów)

Reduktor - (inaczej: parownik) Zasadniczymi funkcjami tego urządzenia jest zmiana stanu skupienia LPG z ciekłego na gazowy przez rozprężenie go w ogrzewanej komorze oraz utrzymywanie założonego ciśnienia na wyjściu z urządzenia lub założonego natężenia przepływu w funkcji ciśnienia na wyjściu gazu z urządzenia.

Silnik krokowy - patrz “attuator”

Wlew gazu - Wyposażony jest w zawór kulowy jednokierunkowy. Po zamocowaniu specjalnego pistoletu do tankowania, który szczelnie przylega do gniazda wlewu, pod wpływem ciśnienia z dystrybutora gaz napełnia zbiornik. Gaz nie wylewa się po odłączeniu pistoletu, ponieważ zostaje zamknięty zawór zwrotny (stalowa kulka) znajdujący się w wlewie. Celem zabezpieczenia wlewu przed zanieczyszczeniami stosuje się wkręcany plastikowy korek, połączony paskiem z pojazdem.

Zbiornik paliwa gazowego (zbiornik LPG) - zbiornik przeznaczony do przechowywania paliwa LPG. Do zabudowy samochodu stosowane sa dwa rodzaje zbiorników:
zbiornik walcowy

Zbiornik w kształcie walca (D =270 -360 mm), może być montowany w poprzek lub wzdłuż osi pojazdu (L= 400 -1200 mm),wielkość (pojemność) dobierana zależnie od rozmiarów bagażnika, możliwości technicznych zabudowy i od potrzeb klienta.

Zbiornik toroidalny zbiornik w kształcie koła pojazdu, montowany w miejscu koła zapasowego w podłodze bagażnika lub podwieszany do podwozia pojazdu, wielkość dobierana jest w zależności od rozmiarów wnęki na koło zapasowe, możliwości technicznych zabudowy i od potrzeb klienta.
Generacje instalacji LPG

I generacja
Do samochodów wyposażonych w gaźnik, wtrysk jednopunktowy lub wielopunktowy bez katalizatora
W tych systemach LPG w fazie ciekłej przechodzi ze zbiornika gazu poprzez wielozawór do reduktora-parownika (gdzie zostaje podgrzany przez wodzę pochodzącą z układu chodzenia) i przechodzi z fazy płynnej w fazę lotną i jest gotowy do zmieszania się z powietrzem. Dalej gaz dostaje się poprzez ręczny stałowartościowy regulator dawki gazu (register) do miksera. Powstała w mikserze mieszanka powietrzno-gazowa dostaje się do kolektora ssącego skąd poprzez zawory ssące dostaje się do cylindra. W układach I generacji nie możliwości dostosowania układu zasilania do aktualnego sposobu pracy silnika (wzbogacenie mieszanki przy przyspieszaniu, odcinanie dopływu gazu przy zwalnianiu itp.).

II Generacja
Do samochodów wyposażonych w jedno i wielopunktowy wtrysk benzyny z katalizatorem (i z sondą lambda)
W takich pojazdach nie wolno stosować systemów I generacji ponieważ grozi to uszkodzeniem katalizatora. Urządzenia te posiadają dodatkową elektronikę współpracującą z oryginalnymi czujnikami, które znajdują się na silniku. W tym układzie, podobnie jak w układach I generacji, gaz w fazie ciekłej dostaje się do reduktora-parownika, gdzie przechodzi w fazę lotną. Następnie gaz dostaje się poprzez regulator dawki gazu (attuator) do miksera. Sterowanie ilością podawanego gazu odbywa się za pomocą elektronicznego układu sterującego który decyduje o składzie mieszanki powietrzno-gazowej na podstawie odczytu oryginalnych czujników znajdujących się na silniku.

IV Generacja
Wtrysk sekwencyjny, do samochodów wyposażonych w wielopunktowy wtrysk benzyny z katalizatorem (i z sondą lambda oraz system diagnostyki pokładowej - EOBD lub OBDII)
Jest to bardzo nowoczesna konstrukcja, w której wyeliminowane zostały różnice w dynamice i mocy silnika zasilanego gazem i zasilanego benzyną. W układzie tego typu wtryskiwacz gazu działa bardzo podobnie do wtryskiwacza benzyny. Z reduktora-parownika gaz doprowadzony jest do wtryskiwaczy SGI zamontowanych na dolocie kolektora ssącego każdego cylindra. Komputer oblicza moment otwierania wtryskiwacza i czas trwania wtrysku dla każdego cylindra osobno. Dzięki temu niemal całkowicie wyeliminowana zostaje różnica w osiągach i dynamice silnika po przełączeniu zasilania na gaz, samochód uzyskuje znakomitą charakterystykę jezdną.
Systemy IV generacji dają następujące korzyści:brak odczuwalnej różnicy pomiędzy zasilaniem gazowym i benzynowym,pełną integracja z benzynowym systemem zasilania bez potrzeby stosowania emulatorów (sterowanie wtryskiwaczami gazowymi odbywa się na podstawie sygnałów sterujących wtryskiwaczami benzynowymi),nie ma ryzyka cofnięcia się płomienia w układzie dolotowym (możliwość bezpiecznego stosowania w samochodach wyposażonych w plastikowe kolektory ssące),niska emisja szkodliwych dla zdrowia składników spalin (bezproblemowe spełnienie wymagań norm Euro 3 i Euro 4),automatycznie przejście z zasilania benzynowego na gazowe (po osiągnięciu odpowiedniej temperatury silnika), oraz automatyczne przejście z zasilania gazowego na benzynowe po wyczerpaniu się gazu.Wtrysk bezpośredni, do samochodów wyposażonych w bezpośredni wtrysk benzyny
Bezpośrednio do komory spalania w silniku.